Çocukta büyüme ağrısını diğer hastalıklardan ayırt etmek için çeşitli kıstaslar bulunmaktadır. Büyüme ağrıları ile ilgili sık sorulan sorular...
Memorial Antalya Hastanesi Ortopedi Bölümü’nden Op. Dr. Kemal Gökkuş, çocukluk çağı bacak ağrılarının değerlendirilmesinde dikkat edilmesi gereken noktaları anlattı.
Her bacak ağrısı büyüme ağrısı olmayabilir
3-12 yaş aralığında bulunan çocuklarda sıklıkla görülen büyüme ağrılarının çocuklarda gelişebilecek diğer bacak ağrılarından ayrıştırılması büyük önem taşımaktadır. Çocuklarda bacak ağrıları kemik tümörleri ve hematolojik hastalıkların tümörlerine işaret edebileceği gibi eklem iltihabı ve romatizmal eklem hastalıklarının tanısında da önemli bir bulgu olarak değerlendirilmektedir.
Büyüme ağrısını diğer hastalıklardan ayrıştırmada çeşitli kıstaslar bulunmaktadır:
- Büyüme ağrılarında çocuklar sürekli farklı eklem noktalarının ağrılarından yakınabilmektedirler. Eğer ağrı hep aynı noktada ise, bu noktada şişlik, hassasiyet ve aksama söz konusuysa bu ağrı büyük olasılıkla büyüme ağrısı değildir.
- Özellikle dikkat edilmesi gereken bir diğer konu, çocuğun herhangi bir travma yaşayıp yaşamadığını sorgulamaktır. Örneğin çocuğun parkta oynarken bir yerden düşüp düşmediği, spor yaparken yaralanıp yaralanmadığı öğrenilmelidir.
- Bazen kalçada femur başında olan büyüme plağından başın kayması (femur başı epifiz kayması), perthes hastalığı veya kalçanın sinoviti gibi durumlar da dizde yansıyan ağrı yapar. Ancak bunların tamamında öykü farklıdır ve ağrıya aynı zamanda aksama eşlik eder.
- Kemik tümörleri ve hematolojik hastalıkların tümörlerinin önemli bir kısmı çocukluk çağında sık görülür. Bu nedenle ayırıcı tanıda mutlaka dışlanmalıdırlar.
- Septik artirit (eklem iltihabı) romatizmal eklem hastalıklarında ise ayırt etmek kolaydır. Bu hastalıklarda tablo, öykü ve laboratuvar testleri ayırt etmede yardımcıdır.
- Yansıyan ağrılar, özellikle kalça ve belden vuran ağrılarda gerçek hastalığın kaynağı araştırılmalıdır. Bel ve kalça bölgesi dikkatle muayene edilmeli, gerekirse laboratuvar testleri ve röntgen istenmelidir.
Büyüme ağrılarına masaj iyi geliyor
Büyüme ağrılarında, uyluk kemiğinin dize yakın kısmı (alt kısmı) ve incik kemiğinin dize yakın kısmında (üst kısmı) veya her iki bölgede de ağrı hissedilir. Bacaklarda ve bazen ayak bileğinde de ağrı olabilir. Büyüme ağrısı çoğu zaman basit masajla ve çocuğa gösterilecek şefkatle iyileşen ağrılardır.
Büyüme ağrısı çocuğun okula gitmesine engel değil
Gergin aile ortamı, sevgisizlik gibi faktörlerin büyüme ağrılarını tetiklediğini gösteren bilimsel çalışmalar vardır. Büyüme ağrılarının tanısı röntgen ve laboratuvar testleri yapıldıktan sonra konulmaktadır. Anne ve babaları rahatlatacak iyi karakterli bir ağrı olan büyüme ağrılarının tedavisinde, herhangi bir aktivite kısıtlamasına gerek duyulmamaktadır. Çocuğun okula gitmesinde ya da beden eğitimi derslerinden mahrum bırakılmasına gerek yoktur.
Büyüme ağrıları ile ilgili sık sorulan sorular:
Büyüme ağrıları nasıl ayırt edilebilir?
Çocuğa ağrıyı göster dediğiniz zaman eklemini işaret etmez. Dizi ile ayak bileği arasında, bizim kaval kemiği dediğimiz kemiğin üzerindeki noktayı gösterir. Bu ağrılar genellikle ovuşturmayla, o bölgeye masaj yapılmasından sonra geçer ya da tek doz ağrı kesiciye hemen cevap verirler.
Büyüme ağrıları ne zaman ortaya çıkar?
Büyüme ağrıları daha çok 3 ila 12 yaş arasındaki çocuklarda görülür. Genellikle geceleri kol ve bacaklarda ortaya çıkar. Bazen çocuğun uykusundan uyanmasına bile sebep olabilir.
Büyüme ağrılarının tedavisi var mı?
Büyüme ağrısı olarak adlandırılan ve genellikle çocukların kol ve bacaklarında görülen bu ağrıların bir tedavisi bulunmamaktadır. Ağrıyan bölgeye sıcak su torbası koyarak veya masaj yaparak ağrı azaltılabilir. Çocuk gençliğe ulaştığında ağrılar kendiliğinden geçerler.
Sıcak duş ağrıların çoğalmasını sağlar. Çünkü sıcak su vücuttaki laktik asiti harekete geçirir ve bu da kasları rahatsız eder. Bu yüzden özellikle geceleri ortaya çıkan ağrıların daha fazla şiddetlenmemesi için, çocuğunuzu gündüz saatlerinde banyo yaptırabilirsiniz. Ayrıca çocuğunuzun beslenmesinde yeteri kadar kalsiyum, magnezyum ve D vitamini bulunmasına özen göstermelisiniz.
Büyüme ağrılarının belirtileri nelerdir?
Bu ağrılar çoğunlukla bacaklarda, uyluk kemiğinin önünde ya da dizlerin arkasında görülür. Çoğunlukla iki bacakta birden görülür. Ağrılar yoğun fiziksel aktivite yapıldığı zaman artar ve dinlenme, masajla azalır. Büyüme ağrıları akşam üzeri başlar, çoğunlukla bütün gece devam eder. Bazen çocuğu uykusundan uyandıracak kadar rahatsız eder. Sabah olduğunda ağrı kaybolmuş olur. Büyüme ağrılarına kız çocuklarında daha sık rastlanır.
Neden büyüme ağrıları olur?
Çocukların büyümesinin ağrıya sebep olduğuna dair bir ispat yoktur. Yaşları itibari ile bütün gün koşup zıplayan, oyunlar oynayan çocuklar iskelet sistemlerini zorlamış olurlar. Bu da gündüzleri zorlanan vücudun geceleri ağrıması olarak meydana gelir.
Büyüme ağrısı nasıl teşhis edilir?
Doktorların büyüme ağrılarını tespit etmek için herhangi bir teste ihtiyacı yoktur. Ağrının sıklığı ve zamanı gibi sorularla kolayca tespit edebilirler. Ancak bazı durumlarda altta yatan başka bir hastalık olup olmadığını incelemek için bazı kan ve röntgen testleri isteyebilirler.
Büyüme ağrısı çeken çocuk ne zaman doktora götürülmelidir?
Ağrılar sabah olduğunda hala devam ediyorsa, çocuğunuzu günlük faaliyetlerinden alıkoyacak kadar şiddetliyse, ağrı eklemlerde ise, iştahsızlık, halsizlik, yorgunluk, hassasiyet, ateş, kızarıklık, aksama gibi belirtiler mevcutsa, çocuğunuz için mutlaka doktora danışmalısınız.